Wat betekenen die Poolse uitdrukkingen “idzie jak po grudzie” en “poszło jak z płatka” eigenlijk?

Als iets even niet lukt, als alles lijkt tegen te werken zeggen wij in het Pools: “idzie jak po grudzie”. Machine vertaalt het als “het gaat helemaal los”, wat natuurlijk niet klopt.

“Gruda” in de fraseologische uitdrukking “idzie jak po grudzie” is een heel oud zelfstandig naamwoord waar de laatste maand van het jaar - december/grudzień - zijn naam aan ontleent. Gruda betekende in het Oud-Slavisch ‘een brok aarde’ of ‘een bevroren brok aarde’. Het is gemakkelijk voor te stellen dat als dit obstakel in het streven naar ons doel op onze weg ligt, dat het moeizaam gaat.

Als alles lukt, als alles lijkt mee te werken en zonder enige moeite verloopt zeggen wij in het Pools: “idzie jak z płatka” / “poszło jak z płatka”.

Vroeger noemde men een sjaal een “płatek”. Vrouwen die op de markt hun waren verkochten, brachten die verpakt in een “płatek” mee, die ze heel makkelijk konden uitpakken. Dat ging heel snel en soepel, en daar kwam de uitdrukking “poszło jak z płatka” van.

Een vergelijkbare uitdrukking in het Pools is “idzie jak po maśle” / “poszło jak po maśle”. Letterlijk: gaat als over boter / ging als over boter.

Ik hoop dat alles als gesmeerd loopt vandaag! Succes!