Verschil tussen standaard Pools en regionale dialecten.

De Poolse dialecten zijn ook intern gedifferentiëerd. Niet alleen verschillen ze onderling, ze verschillen ook binnen hun eigen gebied. 

Als we Groot-Polen als voorbeeld nemen, waar ik gestudeerd heb en waar ik al de eerste verschillen bij de bakker merkte, binnen het dialectgebied van Groot-Polen zijn er vijf afzonderlijke gebieden. De Polen spreken daar een taal die enigszins afwijkt van het dialect zelf en ook aanzienlijk afwijkt van de algemene taal.De inwoners van één dorp of van enkele dorpen die dicht bij elkaar liggen spreken gemeenschappelijke taal. Soms zijn binnen een dialect iets grotere gebieden te onderscheiden. Wij noemen de talen die daar dan gesproken worden subdialecten. 

In Groot-Polen hebben we dialecten uit Noord-Groot-Polen, West-Groot-Polen, Midden-Groot-Polen, Oost-Groot-Polen en Zuid-Groot-Polen. 

Een boer uit West-Groot-Polen (bijvoorbeeld uit de omgeving van Zbąszynek) verbouwt bijvoorbeeld bulwy (knollen), harkt hooi en eet spyrki.

Een boer uit Midden-Groot-Polen (bijvoorbeeld uit de omgeving van Poznań) verbouwt daarentegen pyrki, keert hooi en eet skrzyczki. 

De woorden bulwy en pyrki betekenen natuurlijk aardappelen.

Hakać, przewracać siano, betekent niets anders dan het hooi omkeren, zodat het beter kan drogen.

De woorden spyrki en skrzyczki – dat zijn gewoon spekjes. 

Alleen al in Groot-Polen zijn er heel veel benamingen voor spekjes. Naast spyrki en skrzyczki hebben we in de omgeving van Konin ook skrzoki en zelfs skrzeki. Als we verder naar het zuiden van Groot-Polen gaan, kunnen de boeren ons trakteren op skwiczki, skwieczki en er komen ook nog andere benamingen voor spekjes voor. 

Maar niet alleen Groot-Polen heeft verschillende skwarki. In heel Polen zijn gerechten te vinden die spekjes bevatten. 

In de omgeving van Suwałki, in het noordoosten van Polen, hebben we sadłochy en sadłowki. Natuurlijk is het woord skwarki daar ook bekend, maar meestal worden er dialectwoorden voor gebruikt, die verschillen van de algemene Poolse taal. 

In de regio Lublin hebben we echt een overvloed aan verschillende namen voor skwarki. We hebben daar bybki, ciućki, skroki, skroczki. Allerlei namen voor skwarki. 

De diversiteit van dialecten is niet voor altijd gegeven. Dialecten verdwijnen samen met mensen die ze spreken. Omdat ze het resultaat zijn van mondelinge cultuur. Ze zijn nooit opgeschreven. Er werd altijd in dialect gesproken, er is geen geschreven grammatica of woordenboek. Het was altijd een gesproken taal.