Wij gebruiken cookies om uw gebruikservaring te verbeteren. Door op "Akkoord" te klikken, stemt u in met het gebruik van alle functionele, analytische en advertentie/trackingcookies. Deze worden gebruikt voor het optimaliseren van de website en het personaliseren van advertenties. U kunt uw voorkeuren altijd aanpassen via “”. Meer informatie vindt u op onze cookies pagina en in onze privacyverklaring.

Ouderwetse woorden voor moderne relaties.

Ouderwetse woorden voor moderne relaties.

Taal laat goed zien hoe onze samenleving verandert. Ongehuwd samenwonen vinden we nu heel gewoon, al was dat vroeger wel anders.

Waar trouwen vroeger de standaard was om een gezamenlijk huishouden te starten, kiezen steeds meer stellen ervoor om eerst (of blijvend) ongehuwd samen te wonen.

Ook in Polen is deze trend  heel duidelijk zichtbaar. Hoewel Polen vaak als een traditioneler en religieuzer land wordt gezien dan Nederland, laten de cijfers van het Poolse statistiekbureau (GUS) een sterke daling van het aantal huwelijken zien.

Het aantal huwelijken in Polen daalt al jaren achter elkaar. In 2018 trouwden ruim 192.000 stellen en in het jaar 2025 133.000.

Een groot verschil is dat Polen, in tegenstelling tot Nederland,  geen wettelijk geregistreerd partnerschap kent. Stellen die niet trouwen, kunnen hun relatie in Polen dus niet op een andere manier officieel laten registreren bij de overheid.

In de Poolse taal bestaat een heel aparte – en eigenlijk ook heel leuke – uitdrukking voor "ongehuwd samenwonen" (het concubinaat): "żyć na kocią łapę" (letterlijk: leven op een kattenpoot).

De uitdrukking ‘met iemand op kattenpoot leven’ ontstond in een tijd waarin ongehuwd samenwonen iets ongewoons en schokkends was.

Waar komt die kat ineens vandaan?

Een kat werd als onrein beschouwd en riep associaties op met het zondige, bijvoorbeeld ‘kotka’ – ‘een kokette vrouw’, ‘kocia wiara’ (letterlijk: „kattengeloof”: een oude benaming voor een geloof- of levensovertuiging die afwijkt van het katholiek geloof, onder andere door de associatie van het woord „kacerz” (ketter) met het Duitse „Katze” – kat).

„Op een poot/hand” verwijst naar een informele overeenkomst die zonder documenten wordt gesloten, bijvoorbeeld door een handdruk (handjeklap). Men kan een kat voorstellen die met zijn poot het “ongehuwd samenwonen” zegen’t.

Tegenwoordig wordt het ongehuwd samenwonen, het voeren van een gezamenlijk huishouden, het hebben en opvoeden van kinderen etc. ook in Polen veel meer maatschappelijk geaccepteerd dan een kwart of een halve eeuw geleden. Maar in de Poolse taal is de uitdrukking “żyć na kocią łapę” er nog steeds en wordt tegenwoordig nog volop gebruikt.