Nederlands-Pools Woordenboek | Vind de juiste vertaling van gevleugelde woorden (skrzydlate słowa).

Wie kent deze uitspraken niet: “Ik heb een droom” (Martin Luther King), “To be or not to be” (Shakespeare), “I have nothing to offer but blood, toil, tears and sweat” (Churchill) of “Yes, we can” (Barack Obama).

Dat zij voorbeelden van gevleugelde woorden.

De term “gevleugelde woorden” is een vaste uitdrukking voor woorden of zinnen die bekend zijn geworden en vaak worden geciteerd.

De uitdrukking komt oorspronkelijk uit epische dichtwerken van Homerus - de Ilias en de Odyssee. In de Griekse tekst wordt gesproken over “gevleugelde woorden” omdat woorden in gesproken taal “vliegen” van spreker naar luisteraar. Later is de uitdrukking een bekende uitspraak of een wijs of treffend citaat uit de literatuur, films, politiek, liedjes, volkscultuur gaan betekenen.

In het Pools zijn gevleugelde woordenskrzydlate słowa.

Enkele voorbeelden van bekende Poolse gevleugelde woorden die ik best wel vaak hoor in verschillende situaties en contexten:

✔️ „Jeszcze Polska nie zginęła” (Nog is Polen niet verloren) -  de beginwoorden van het Poolse volkslied.

✔️ „Nic o nas bez nas” (niets over ons zonder ons) - bekend politiek motto over inspraak en vertegenwoordiging.

✔️ „Wolność, równość, braterstwo” (vrijheid, gelijkheid, broederschap) - oorspronkelijk Frans, maar ook in Polen veel gebruikt in historische en politieke context.

✔️ „Ciemność, widzę ciemność” (duister, ik zie duister) - bekende zin uit de Poolse film “Miś”, vaak gebruikt humoristisch of ironisch.

✔️ „Polak potrafi” (een Pool kan het) – deze uitdrukking heeft twee verschillende betekenissen, en kan ironisch gebruikt worden bij het omzeilen van voorschriften of absurde, tijdelijke constructies maken die eigenlijk hartstikke gevaarlijk zijn. Aan de andere kant, in de positieve zin, benadrukt het buitengewone creativiteit, innovatie, technische vaardigheden en het vermogen om onder moeilijke omstandigheden het hoofd boven water te houden (bijv. iets repareren zonder het juiste gereedschap)

✔️ „Nie czas żałować róż, gdy płoną lasy.” (het is geen tijd om rozen te betreuren wanneer de bossen in brand staan) — een bekende dichtregel uit het drama “Lilla Weneda” van Juliusz Słowacki.

✔️ „Cicho wszędzie, głucho wszędzie.” (overal stil, overal doodstil) – “Dziady” van Adam Mickiewicz.

 ✔️ Prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie (echte vrienden leert men in nood kennen) - Adam Mickiewicz, Przyjaciele

✔️ „Róbmy swoje” (laten we gewoon ons ding doen) - populair geworden door de zanger Wojciech Młynarski; wordt gebruikt als nuchtere levenshouding.

✔️ „Jestem za, a nawet przeciw.” (ik ben voor, en zelfs tegen) - Lech Wałęsa

Gevleugelde woorden laten zien dat een taal niet alleen bestaat uit woorden en grammatica. Een taal draagt ook het collectieve geheugen van haar sprekers met zich mee, omdat de woorden van generatie op generatie vliegen.

#woordenboeknederlandspools #communicatie